Wie in februari of maart door Maastricht loopt terwijl het carnaval is, herkent de stad nauwelijks terug. Overal klinkt blaasmuziek, mensen lopen in de meest uitgebreide kostuums door de straten en de binnenstad verandert in één groot feestterrein. In het Maastrichts heet carnaval Vastelaovend, en dat woord alleen al laat zien hoe diep het feest in de lokale cultuur zit.
Ga je zelf, of woon je in de stad en wil je weten wat je te wachten staat? In dit artikel lees je hoe de carnavalsdagen ongeveer verlopen, wat de bekendste onderdelen zijn en waar je rekening mee moet houden als het om bereikbaarheid gaat.
De aanloop naar het feest
Het carnavalsseizoen begint eigenlijk al maanden van tevoren. Rond de elfde van de elfde komt het feest voor het eerst weer tot leven, en in de weken daarna worden de Prins en zijn gevolg gepresenteerd. Verenigingen houden zittingen en bals, en in de cafés is het nieuwe carnavalsrepertoire steeds vaker te horen.
Veel Maastrichtenaren werken in de laatste weken hard aan hun kostuum. Daar zit vaak veel tijd en creativiteit in: in Maastricht gaat het minder om kant-en-klare pakken uit de winkel en meer om zelfgemaakte, kleurrijke creaties.
De opening op het Vrijthof
Het officiële begin van de drie dolle dagen vindt plaats op zondag om 11.11 uur op het Vrijthof. Daar wordt het Mooswief omhoog gehesen, een beeld van een marktvrouw dat symbool staat voor het Maastrichtse carnaval. Zodra zij hangt, is het feest echt begonnen. Het plein loopt al ruim voor die tijd vol, dus wie een goed plekje wil, is er op tijd bij.
Na de opening verspreidt het feest zich over de binnenstad. Pleinen als de Markt en het Onze Lieve Vrouweplein, maar ook de smalle straatjes ertussen, worden dan het domein van feestvierders en muzikanten.
Optochten en zaate hermeniekes
Een hoogtepunt van de week is de grote optocht, die op maandag door de stad trekt. Verenigingen, groepen en individuele deelnemers lopen mee met wagens, verkleedpartijen en muziek. Vaak zit er een knipoog naar de actualiteit in de onderwerpen. Op dinsdag is er doorgaans ruimte voor de jongste carnavalsvierders, met activiteiten en een optocht voor kinderen.
Typisch Maastrichts zijn de zaate hermeniekes: blaaskapellen die met veel enthousiasme, en niet altijd even zuiver, door de straten trekken. Ze bepalen voor een groot deel de sfeer in de stad en duiken op de onverwachtste plekken op.
Verkeer en bereikbaarheid
Tijdens carnaval wordt een groot deel van de binnenstad afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Op de dag van de optocht gelden extra afsluitingen langs de route. Busroutes worden vaak omgeleid en sommige haltes zijn tijdelijk niet bereikbaar. Ook parkeren in en rond het centrum is lastig.
Kom je van buiten de stad, dan is het slim om met de trein te reizen of gebruik te maken van een P+R-locatie aan de rand van Maastricht. Omdat de precieze maatregelen elk jaar kunnen verschillen, loont het om vlak voor je vertrek de actuele situatie te checken. Lokale berichtgeving over afsluitingen, evenementen en andere ontwikkelingen in de stad vind je onder meer op www.lokaalnieuwsmaastricht.nl, naast de informatie van de gemeente en vervoerders.
- Reis bij voorkeur met het openbaar vervoer
- Houd rekening met omgeleide busroutes
- Parkeer aan de rand van de stad
- Check afsluitingen kort voor vertrek
Praktische tips voor een fijne carnaval
Kleed je in laagjes: in februari kan het buiten koud zijn, terwijl het in de cafés juist warm en druk is. Neem niet te veel waardevolle spullen mee en spreek met je groep een vast ontmoetingspunt af, want in de drukte raak je elkaar snel kwijt. Houd er ook rekening mee dat het in populaire kroegen vol kan zijn; soms is het buiten op straat net zo gezellig.
Respecteer daarnaast de bewoners van de binnenstad. Voor hen is carnaval niet alleen een feest, maar ook een paar dagen waarin hun buurt op zijn kop staat.
Het einde van Vastelaovend
Op dinsdagavond komt er een einde aan de drie dagen. Om middernacht wordt het Mooswief op het Vrijthof weer neergelaten, en daarmee is carnaval officieel voorbij. Op Aswoensdag keert de stad terug naar het gewone ritme, al duurt het vaak nog even voordat de laatste confetti uit de straten is verdwenen.
Of je nu voor het eerst gaat of al jaren meedoet: met een goed kostuum, een beetje voorbereiding en actuele informatie over het verkeer beleef je Vastelaovend in Maastricht op z’n best.
